Kredi notu (Findeks) nedir, nasıl yükseltilir?

Bir kredi ya da kart başvurusunun sonucunu belirleyen en önemli şeylerden biri, bankanın gördüğü kredi notunuzdur. Türkiye'de bireysel kredi notunu Kredi Kayıt Bürosu'nun (KKB) Findeks hizmetinden görebilirsiniz.

Findeks notu nedir?

Findeks kredi notu, geçmiş kredi ve kart kullanımınıza bakarak borcunuzu zamanında ödeme olasılığınızı özetleyen bir puandır. 1 ile 1900 arasında değişir: puan yükseldikçe risk düşer.

Puan	Risk grubu
1 – 969	En riskli
970 – 1149	Orta riskli
1150 – 1469	Az riskli
1470 – 1719	İyi
1720 – 1900	Çok iyi

Bankalar yalnız bu puana bakmaz; gelir, mevcut borç yükü ve kendi iç değerlendirmeleri de karara girer. Ama düşük not, başvurunun reddedilmesine ya da daha yüksek faiz teklif edilmesine yol açabilir.

Notu ne etkiler?

Notun hesaplanma formülü açık değildir, ama genel olarak şu davranışlar etkilidir:

• Ödemelerin zamanında yapılması. Gecikmiş kredi taksitleri ve ödenmemiş asgari tutarlar notu en çok düşüren etkenlerdendir.
• Limitlerin ne kadarının kullanıldığı. Kart limitlerinin sürekli sonuna kadar dolu olması, borç yükünün yüksek olduğu anlamına gelir.
• Kısa sürede çok başvuru. Arka arkaya kredi ve kart başvurusu yapmak, finansman ihtiyacının acil olduğu izlenimi verebilir.
• Kredi geçmişinin uzunluğu. Uzun süredir düzenli kullanılan bir kart, hiç kredi geçmişi olmamasından daha iyi bir tablo çizer.

Not nasıl yükseltilir?

Kredi notunu bir haftada yükselten bir yöntem yoktur. Not, aylar içinde davranışınızı yansıtarak değişir. Etkili olanlar:

1. Hiçbir ödemeyi geciktirmeyin. Kart borcunun en azından asgarisi ve kredi taksitleri için otomatik ödeme talimatı verin. Asgari ödemenin neyi kurtardığını bu yazıda anlattım.
2. Kart kullanımını limitin altında tutun. Limitin sürekli dolu olmasındansa daha düşük bir kısmının kullanılması, borç yükünün yönetilebilir olduğunu gösterir.
3. Gecikmiş borç varsa önce onu kapatın. Kapatılan borç geçmişten silinmez, ama "halen gecikmede" olmak ile "geçmişte gecikmiş, şimdi kapalı" olmak aynı değildir.
4. Başvuruları seyrekleştirin. İhtiyacınız olan krediye bir kez, hazırlıklı başvurun.
5. Eski, düzenli kullandığınız kartı kapatmadan önce düşünün. Uzun ve temiz geçmişi olan bir ürün notunuza katkı sağlar.

Hiç kredi geçmişi olmayanlar

Hiç kart ya da kredi kullanmamış biri için not düşük değil, "yok" gibidir; bankanın değerlendirebileceği bir geçmiş bulunmaz. Düşük limitli bir kredi kartıyla başlayıp her ay borcun tamamını ödemek, geçmiş oluşturmanın en risksiz yoludur.