Altın hesabı mı fiziki altın mı?
Altın, Türkiye'de birikimin en yaygın biçimlerinden biri. Ama "altın almak" iki farklı şey olabilir: bankada bir altın hesabı (kaydi altın) açmak ya da kuyumcudan fiziki altın almak. İkisi aynı fiyat hareketine bağlıdır, ama maliyetleri ve riskleri farklıdır.
Altın hesabı (kaydi altın)
Bankada gram cinsinden tutulan, fiziki olarak elinize geçmeyen altındır.
- Alış-satış farkı: banka altını sizden aldığı fiyatla size sattığı fiyat arasında bir fark uygular; bu fark, işlem yaptığınız anda ödediğiniz gizli maliyettir.
- Vergi: 17 Mart 2025'ten itibaren kıymetli maden depo hesaplarında fiziki teslimat olmaksızın yapılan alımlar kambiyo işlemi sayılır ve binde 2 BSMV uygulanır. 100.000 TL'lik bir altın alımında bu 200 TL demektir.
- Likidite: mobil uygulamadan dakikalar içinde alıp satabilirsiniz; küçük tutarlarla, grama bölünerek birikim yapmak kolaydır.
- Saklama: çalınma ya da kaybolma riski yoktur.
Fiziki altın
Kuyumcudan alınan gram altın, çeyrek, yarım, cumhuriyet altını ya da külçe.
- Alış-satış farkı ve işçilik: özellikle ziynet altınlarında (çeyrek, yarım) işçilik payı alış fiyatına eklenir ve satarken geri alınmaz. Gram ve külçe altında bu fark daha düşüktür.
- Saklama: evde saklamanın çalınma riski, kiralık kasanın maliyeti vardır.
- Likidite: satmak için kuyumcuya gitmeniz gerekir; fiyat kuyumcudan kuyumcuya değişebilir.
- Bağımsızlık: bankaya ya da sisteme erişimden bağımsızdır; bu, bazıları için altının asıl anlamıdır.
Hangisi ne zaman?
| İhtiyaç | Daha uygun |
|---|---|
| Düzenli, küçük tutarlarla birikim | Altın hesabı |
| Sık alım satım, fiyat takibi | Altın hesabı |
| Uzun vadeli, dokunulmayacak birikim | İkisi de; gram/külçe fiziki altın da uygun |
| Hediye, düğün, gelenek | Fiziki (ziynet) altın |
Hangi yolu seçerseniz seçin, alış ve satış fiyatı arasındaki farkı mutlaka sorun. Kısa sürede alıp satmak, altın fiyatı hiç değişmese bile bu fark kadar kaybettirir. Altın, kısa vadeli bir getiri aracı değil, uzun vadede alım gücünü korumaya yönelik bir birikimdir.
Enflasyona karşı
Altının getirisini değerlendirirken de reel getiriye bakmak gerekir: TL cinsinden fiyat artışı, enflasyonun üzerinde kaldığı ölçüde gerçek kazançtır. Hesaplamayı reel getiri yazısında anlattım. Kısa vadede ihtiyaç duyabileceğiniz para için ise altın yerine acil durum fonu mantığı geçerlidir: fiyatı düşmüşken satmak zorunda kalmamak için.