Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?
Haftalık çalışma süresinin üzerinde yapılan çalışmalar ek ücrete tabidir. Kuralları 4857 sayılı İş Kanunu'nun 41. maddesi belirler.
Temel kurallar
- Fazla çalışma: haftalık 45 saati aşan çalışmalardır. Her fazla çalışma saati, normal saatlik ücretin %50 fazlasıyla ödenir.
- Fazla sürelerle çalışma: sözleşmede haftalık çalışma süresi 45 saatin altında belirlenmişse (örneğin 40 saat), 40 ile 45 saat arasındaki çalışmalar normal saatlik ücretin %25 fazlasıyla ödenir.
- Yıllık sınır: fazla çalışmanın toplamı yılda 270 saati geçemez.
- Onay: fazla çalışma için çalışanın yazılı onayı gerekir.
Saatlik ücret nasıl bulunur?
Aylık ücretli çalışanlarda saatlik ücret genellikle aylık brüt ücretin 225'e bölünmesiyle bulunur (30 gün × 7,5 saat).
fazla mesai ücreti = (aylık brüt ÷ 225) × 1,5 × fazla çalışma saati
Örnekler
| Aylık brüt | Saatlik brüt | Zamlı saatlik (%50) | 10 saat fazla mesai |
|---|---|---|---|
| 33.030 TL (2026 asgari ücret) | 146,80 TL | 220,20 TL | 2.202,00 TL |
| 60.000 TL | 266,67 TL | 400,00 TL | 4.000,00 TL |
Bu tutarlar brüttür; fazla mesai ücreti de maaş gibi SGK primi, gelir vergisi ve damga vergisine tabidir. Net etkisini görmek için fazla mesaiyi o ayın brüt ücretine ekleyip brüt net maaş aracında hesaplayabilirsiniz.
Serbest zaman seçeneği
Çalışan isterse fazla mesai ücreti yerine serbest zaman kullanabilir: her fazla çalışma saati için 1 saat 30 dakika, fazla sürelerle çalışmada her saat için 1 saat 15 dakika serbest zaman. Bu süre altı ay içinde, çalışma süreleri içinde ve ücret kesilmeden kullandırılır.
Fazla mesai kayıtlarınızı kendiniz de tutun: tarih, başlangıç ve bitiş saati. Ücretin eksik ödendiği bir uyuşmazlıkta en güçlü delil, düzenli tutulmuş kayıtlardır. Kesin hesap ve hak kaybı yaşamamak için bir iş hukuku uzmanına danışın.