Döviz hesabı: kur farkı ve vergi
Döviz tevdiat hesabı (DTH), birikimi dolar, euro gibi yabancı para cinsinden tutmanızı sağlayan banka hesabıdır. Türkiye'de birçok kişi için TL'nin değer kaybına karşı ilk akla gelen araçtır. Ama döviz hesabının getirisi, TL mevduattan çok farklı işler.
Getiri nereden gelir?
Döviz hesabında iki kaynak vardır:
- Faiz: döviz mevduat faizleri genellikle düşüktür; bazen sıfıra yakındır.
- Kur farkı: asıl getiri (ya da kayıp), dövizin TL karşısındaki değerinin değişmesinden gelir.
Yani döviz hesabı, TL mevduat gibi "faiz kazanma" aracından çok, kur hareketine yönelik bir pozisyondur.
Stopaj
Döviz tevdiat hesaplarından elde edilen faizden stopaj kesilir. Yapı Kredi'nin yayımladığı güncel tabloya göre döviz tevdiat hesaplarında, vadeli ve vadesiz, faiz kazancına %25 stopaj uygulanır (28 Haziran 2023'ten itibaren). Karşılaştırma için TL mevduatta oran vadeye göre %17,5 ile %10 arasındadır; ayrıntılar mevduat faizi yazısında.
Stopaj yalnız faiz kazancından kesilir; dövizin TL karşısında değer kazanmasından doğan kur farkına mevduat stopajı uygulanmaz.
Kur riski
Kur farkı iki yöne de çalışır. Döviz aldıktan sonra kur yatay seyrederse ya da düşerse, düşük döviz faizi yüzünden TL mevduatın gerisinde kalırsınız. Karar verirken şu soruyu sorun: "Bu dönemde dövizin TL karşısında, TL mevduat faizinden daha fazla değer kazanmasını mı bekliyorum?"
Alış-satış farkı ve vergi
- Kur farkı (spread): bankanın döviz alış ve satış kuru arasındaki fark, işlem anında ödediğiniz bir maliyettir. Sık alıp satmak bu farkı her seferinde ödemek demektir.
- Kambiyo işlemleri: döviz alım işlemlerinde BSMV uygulanabilir; oranı ve muafiyetleri işlem türüne göre değişir. Banka işlem ekranında toplam maliyeti gösterir.
Döviz, yakın zamanda TL olarak ödeyeceğiniz giderler (kira, kredi taksidi) için uygun bir saklama yeri değildir: ödeme günü kur düşmüşse kaybedersiniz. Kısa vadeli TL ihtiyaçlar için acil durum fonu mantığı geçerlidir; döviz daha uzun vadeli ve riskin kabul edildiği birikim içindir.
Mevduat sigortası
Döviz mevduatı da TL mevduat gibi TMSF güvencesi kapsamındadır; sigorta limiti bütün mevduat türlerinin toplamı için geçerlidir. Limitin ne kadar olduğunu ayrı bir yazıda anlatıyorum.